Het begrijpen van bijwerkingen en symptomen

Het begrijpen van bijwerkingen en symptomen

Symptoom of bijwerking? Bijwerking of symptoom? De twee onderscheiden is niet altijd gemakkelijk, maar een symptoom kunnen onderscheiden van een bijwerking kan u helpen om efficiëntere gesprekken te voeren met uw zorgteam en de behandelingsbeslissingen te nemen die de juiste zijn voor u.

Als u aan multiple sclerose (MS) lijdt, ervaart u waarschijnlijk een reeks symptomen. Het is ook waarschijnlijk dat u bijwerkingen ervaart in verband met ziektemodificerende behandelingen (DMT’s) die u mogelijk neemt.

Maar hoe kunt u de twee onderscheiden? Het brede gamma van MS-symptomen maakt het uitermate moeilijk om onderscheid te maken tussen de bijwerkingen van de behandeling en symptomen die veroorzaakt worden door de aandoening zelf. Maar met een goed begrip van bijwerkingen en symptomen en wat ze zijn, kunt u betere geïnformeerde gesprekken voeren met uw neuroloog en samen kunt u het meest doeltreffende behandelplan voor u bepalen. 

Symptomen zijn fysieke of mentale veranderingen die iemand ervaart, veroorzaakt door een bepaalde ziekte. Aangezien het ziekteproces bij MS zich richt op het centrale zenuwstelsel (CZS), kan MS leiden tot een breed scala aan lichamelijke en mentale symptomen. Maar het is belangrijk om te onthouden dat iedereen met MS verschillend is en niet iedereen dezelfde set symptomen zal ervaren. De symptomen die u ervaart, zullen volledig afhankelijk zijn van de gebieden van uw CZS die door MS worden aangetast. U kunt dus bepaalde symptomen ervaren die andere mensen met de aandoening in het geheel niet ervaren, en omgekeerd.

Lichamelijke symptomen in verband met MS kunnen mobiliteitsproblemen, vermoeidheid, pijn, problemen met evenwicht en problemen met spraak, gezichtsvermogen en slikken omvatten. Mensen met MS kunnen ook problemen hebben met concentratie, multitasken en probleemoplossing, naast psychische symptomen zoals depressie en angst. Als u meer informatie wilt, kunt u de symptomen van MS nader verkennen

Zorg dat u met uw arts praat over alle symptomen die u ervaart

Zorg dat u met uw arts praat over alle symptomen die u ervaart. Het is belangrijk dat u nieuwe of veranderende symptomen ter sprake brengt, om te zorgen dat uw behandelplan het meest geschikte voor u blijft.

Bij elke behandeling die u krijgt, bestaat de mogelijkheid dat u bijwerkingen krijgt. Dit zijn secundaire en ongunstige reacties die optreden als reactie op een behandeling. Om uw kennis te vergroten van de bijwerkingen die kunnen optreden tijdens het gebruik van een DMT, hebben we een aantal van de meest voorkomende bijwerkingen van verschillende soorten MS-behandeling samengebracht. Als u naar de verschillende MS‑behandelingen kijkt, kunt u zien dat sommige bijwerkingen vaak voorkomen bij alle DMT’s, terwijl andere specifieker zijn voor het type DMT of geassocieerd worden met de wijze van toediening. 

Risico op infectie
Door hun invloed op het immuunsysteem kunnen alle DMT’s uw kwetsbaarheid voor infectie vergroten en uw vermogen om deze af te weren, verminderen. Als zodanig is het belangrijk dat men u controleert op tekenen van infectie als bijwerking na behandeling met een DMT. Enkele van de belangrijkste tekenen van infectie om op te letten zijn koorts, koude rillingen en gezwollen klieren. Spreek onmiddellijk met uw arts of MS-verpleegkundige als u een van deze bijwerkingen ervaart. 

Mogelijke bijwerkingen in verband met de wijze van toediening van een DMT
Bijwerkingen kunnen ook rechtstreeks verband houden met hoe een behandeling wordt toegediend. Sommige DMT’s worden eenmaal of tweemaal per dag oraal ingenomen in tabletvorm of worden zelf toegediend via een injectie. Andere worden toegediend via infusie, waarbij het geneesmiddel rechtstreeks in een ader wordt ingebracht. Dit type DMT wordt door een getrainde zorgverlener in de klinische setting gegeven. Elke methode gaat gepaard met een typische selectie van bijwerkingen.

Bijvoorbeeld, DMT’s die via injectie worden gegeven, worden vaak door de patiënt zelf op regelmatige basis toegediend en kunnen leiden tot een reactie op de toedieningsplaats. Dergelijke bijwerkingen worden reacties op de injectieplaats genoemd en zijn meestal mild van aard. Deze omvatten:

  • roodheid
  • jeuk
  • pijn
  • zwelling
  • blauwe plekken

Voor DMT’s toegediend via infusie, vinden de meeste bijwerkingen plaats tijdens en/of tot 24 uur na een infusie en deze worden gezamenlijk infusiegerelateerde reacties genoemd. Hoewel ze kunnen verschillen volgens de behandeling, zijn sommige vaak voorkomende reacties op een infusie:

  • hoofdpijn
  • koorts
  • huiduitslag
  • misselijkheid

De bovengenoemde bijwerkingen zijn niet volledig en zullen verschillend zijn tussen de DMT’s onderling. Het is belangrijk om te zorgen dat u bekend bent met de mogelijke bijwerkingen van uw MS-behandeling, maar hoewel u bijwerkingen kunt ervaren die hierboven vermeld staan, kunt u er enkele ervaren die nog niet eerder werden gemeld. Misschien vindt u het nuttig om uw neuroloog te vragen welke bijwerkingen u waarschijnlijk ervaart door de behandeling die u voorgeschreven kreeg. Als u weet waar u op moet letten, kunt u ze eerder vaststellen.

Zorg dat u met uw neuroloog praat over eventuele bijwerkingen die u ervaart

Zorg dat u met uw neuroloog praat over eventuele bijwerkingen die u ervaart. Op deze manier begrijpt uw neuroloog wat de volledige impact is die ze hebben op uw levenskwaliteit en het zorgt ervoor dat ze op een passende wijze behandeld worden.

Bij het beoordelen van uw behandelplan zal uw neuroloog uw voorkeuren voor behandeling en de relatieve impact overwegen van zowel symptomen als mogelijke bijwerkingen op uw levenskwaliteit. Als u moeite hebt met het verdragen van uw behandeling of problemen ondervindt bij het naleven van uw voorgeschreven geneesmiddel, kan uw neuroloog u voorstellen om over te schakelen op een behandeling die beter overeenkomt met uw levensstijl. U kunt ook baat hebben bij een efficiënter geneesmiddel als de last van uw MS-symptomen meer doorweegt dan die van de toegenomen bijwerkingen die vaak gepaard gaan met meer efficiëntere DMT’s.

Bekijk ons artikel De behandeling bespreken met uw neuroloog voor meer informatie en nuttige tips over hoe u met uw neuroloog kunt praten over symptomen, bijwerkingen en alles wat belangrijk voor u is. 

1. MS Trust - Disease modifying treatments. Available at: https://www.mstrust.org.uk/understanding-ms/ms-symptoms-and-treatments/disease-modifying-drugs-ms-decisions/disease-modifying. Last accessed: July 2018. 
2. MS Trust - Central Nervous System (CNS). Available at: https://www.mstrust.org.uk/a-z/central-nervous-system-cns. Last accessed: July 2019. 
3. Multiple Sclerosis by the Numbers: Facts, Statistics, and You. Available at: http://www.healthline.com/health/multiple-sclerosis/facts-statistics-infographic. Last accessed: July 2019. 
4. MS Trust - Walking difficulties. Available at: https://www.mstrust.org.uk/a-z/walking-difficulties. Last accessed: July 2019. 
5. MS Society UK - Balance and MS booklet. Available at: https://www.mssociety.org.uk/care-and-support/resources-and-publications/publications-search/balance-and-ms-booklet#. Last accessed: July 2018. 
6. MS Trust - Balance. Available at: https://www.mstrust.org.uk/a-z/balance. Last accessed: July 2019. 
7. MS Society UK - Vision and MS. Available here: https://www.mssociety.org.uk/about-ms/signs-and-symptoms/eyes-and-sight/ . Last accessed: July 2019. 
8. MS Society UK - Speech difficulties booklet. Available at: https://www.mssociety.org.uk/about-ms/signs-and-symptoms/speech/about-speech-problems. Last accessed: July 2019. 
9. MS Society UK - Swallowing problems in MS. Available at: https://www.mssociety.org.uk/about-ms/signs-and-symptoms/swallowing. Last accessed: July 2019. 
10. MS Society UK - Fatigue (booklet). Available at: https://www.mssociety.org.uk/about-ms/signs-and-symptoms/fatigue/about-fatigue. Last accessed: July 2019. 
11. MS Society UK - Pain and sensory symptoms (booklet). Available at https://www.mssociety.org.uk/about-ms/signs-and-symptoms/pain. Last accessed: July 2018. 
12. MS Trust - Thinking and memory problems. Available at: https://www.mstrust.org.uk/life-ms/wellbeing/thinking-and-memory-problems. Last accessed: July 2019. 
13. MS Society UK - MS and your emotions (booklet). Available at: https://www.mssociety.org.uk/about-ms/signs-and-symptoms/mental-health/other-mood-and-behaviour-changes. Last accessed: July 2019. 

Vond u deze inhoud nuttig?